Wie in 1811 de naam Kingma liet inschrijven, en waar
Bij decreet van 18 augustus 1811 moest iedereen in het Franse keizerrijk een vaste familienaam laten inschrijven. De registers van naamsaanneming van Friesland bevatten 56 inschrijvingen voor de naam Kingma (of Kingema). Het gedrukte formulier zegt bijna altijd ‘aanneemt’, ook bij families die de naam al droegen; of de naam nieuw was, moet uit andere records blijken.
Napoleon voegde Nederland in 1810 bij het Franse keizerrijk. Bij keizerlijk decreet van 18 augustus 1811 moest ieder gezinshoofd een vaste familienaam laten inschrijven bij de mairie, ook wie er al een had. In Friesland gebeurde dat in 1811 en 1812, per dorp, met opgave van de kinderen en kleinkinderen met hun leeftijd. De registers berusten bij Tresoar en zijn ontsloten via Open Archieven (bronsoort Naamsaanneming). Bron: Tresoar, registers van naamsaanneming 1811-1812.
Voor de naam Kingma (en de spelling Kingema) staan er 56 inschrijvingen in, in 24 registers. De lijst hieronder komt uit de records op deze site; 53 inschrijvingen zijn al aan een persoon in de stamboom gekoppeld. De kinderen met hun leeftijd staan in de akte zelf (de link). De records op deze site bevatten ook 20 inschrijvingen onder een andere familienaam (zoals De Boer, Kortrijk en Hofstra); die staan niet in deze lijst. Bron: de akten hieronder.
Wat de akten zeggen
Het formulier was gedrukt: de ingeschrevene ‘heeft dezelve verklaard, dat hij aanneemt den naam van … voor familie-naam’ (heeft verklaard dat hij de naam … als familienaam aanneemt). Van de 56 akten hebben we er 51 zelf van de scan gelezen; in 44 daarvan neemt de ingeschrevene de naam gewoon ‘aan’, ook bij wie volgens de stamboom van Jelle Kingum afstamt, zoals Gosse Johannes Kingma, Jan Jacobs Kingma en Jan Johannes Kingma. ‘Aannemen’ in het register bewijst dus niet dat de naam nieuw was. Bron: de akten hieronder.
Of de naam nieuw was voor een familie, moet dus uit andere records komen: doop-, trouw- en begraafboeken en akten van vóór 1811 waarin de familie de naam al voert, of juist niet. De kolom ‘Band met Jelle’ geeft wat de stamboom daarover weet: 6 ingeschrevenen stammen volgens de stamboom in mannelijke lijn van Jelle Kingum af en 29 in vrouwelijke lijn (bij 13 van deze 35 loopt de lijn over een waarschijnlijke, niet bewezen ouder); van 18 is geen band met Jelle bekend, en bij 13 van hen koos de familie de naam volgens ons onderzoek toen zelf. Bron: de stamboom op deze site.
De kinderen met leeftijd in de akte leggen de gezinssamenstelling van 1811 vast: een aanknopingspunt om losse takken in de stamboom aan het juiste gezin te hangen. Bron: de akten hieronder.
Ook uit dezelfde jaren, en ook op deze site te vinden: de registres civiques van 1811 (alle mannen van 21 jaar en ouder met geboortedatum), de militieregisters vanaf 1811 (lotelingen met ouders en geboortedatum), de kohieren van de hoofdelijke omslag, de stemkohieren en het kadaster van 1832, dat onder Napoleon werd begonnen. Bron: Open Archieven, archief Tresoar.