I Kingma State · Hoofdstuk VII

De actuele situatie

Vandaag

Het ontwerp voor het herstel van het buitengoed, in vogelvlucht.
Het ontwerp voor het herstel van het buitengoed, in vogelvlucht.

De toegang tot het buitengoed Kingma State begon bij de weg langs de Trekvaart. Aan het begin van de oprijlaan, voorzien van een bomensingel, stond een klein huisje dat als ‘Zomerhuis’ staat aangegeven op een plattegrond van het State-terrein. Dit heeft destijds als theehuisje aan het water gefungeerd. Dit huis bestaat nog en wordt particulier bewoond. Het staat sinds 1971, met het restant van de tuinmuur en de poort, als rijksmonument in het monumentenregister: 'portierswoning van de voormalige Kingma State met tuinmuurrestant'.

Het voormalige zomerhuis van Kingma State aan de Kingmatille in september 1969, met rechts het restant van de tuinmuur en de toegangspoort
Het voormalige zomerhuis aan de Kingmatille in september 1969, met rechts het restant van de tuinmuur en de toegangspoort. Foto A. J. van der Wal, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (objectnummer 20228310), via Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

Ook de oprijlaan (‘singel’) is nog heel duidelijk in het landschap terug te vinden. Naast de oprijlaan lag een ‘opvaart’ waardoor men met een boot bij Kingma State kon komen. In het ‘kerkpad’, dat liep van de Salverderweg naar de Reginakerk in Zweins, lag een stenen brug over de opvaart. De brug is verdwenen, het kerkpad is verhard en heet nu Hoofdweg. Van de opvaart resteert nog slechts een sloot.

De vroegere oprijlaan en opvaart naar de State vanaf de trekvaart. Op de achtergrond het voormalige theehuisje
De vroegere oprijlaan en opvaart naar de State vanaf de trekvaart. Op de achtergrond het voormalige theehuisje.

De buitenkant van het bosterrein waarop Kingma State was gelegen, wordt gevormd door een brede grasstrook. Verder loopt ongeveer midden door het terrein een brede grasstrook omzoomd door laanbomen. Delen van de oorspronkelijke gracht rond de statetuinen zijn nog goed in het terrein waar te nemen.

Sinds 4 oktober 2021 is ook het bosperceel waar de state stond eigendom van de stichting Herstel Kingma State, die de grond eromheen al eerder kocht. De stichting wil er opnieuw een buitenplaats maken, met een wooneiland op de plaats van de afgegraven terp. Sinds 2025 kun je het terrein bezoeken via een wandelroute met informatieborden. Meer daarover op Herstel Kingma State en op www.kingmastatetekoop.nl.

Reginakerk in Zweins met graven van Kingma's uit de 16e en 17e eeuw
Reginakerk in Zweins met graven van Kingma's uit de 16e en 17e eeuw.